Tìm hiểu về loa.

Thảo luận trong 'Thiết bị Âm thanh' bắt đầu bởi lehoang40, 14/7/10.

  1. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Trong khi tìm đọc các tài liệu kỹ thuật về loa, âm thanh, tình cờ mình đọc được các bài viết rất hay về loa của bác AudioRefine đăng trên vnav. Nhận thấy bài viết khá bổ ích và được sự đồng ý của tác giả, mình xin trích loại các đoạn viết của tác giả liên quan đến phần kỹ thuật của loa.
     
  2. ck77

    ck77 Member

    Tham gia ngày:
    18/7/09
    Bài viết:
    474
    Đã được thích:
    1
    Điểm thành tích:
    18
    Tiền:
    442 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    đọc xong mở ra được nhiều điều, cám ơn a.................
     
  3. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    (Tiếp theo).............
    ...còn tiếp.............
     
  4. vietrung

    vietrung New Member

    Tham gia ngày:
    25/7/08
    Bài viết:
    4,788
    Đã được thích:
    3
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,013 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    ....phải đi đôi với hành động chứ bác :D, bác có avatar phong độ quá, đọc xong bài này phải kiếm cặp front nào phong độ nha bác :)
     
  5. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Tiếp theo
    .....Còn tiếp...........
     
  6. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    ...Tiếp theo........
     
  7. hungcuong193

    hungcuong193 New Member

    Tham gia ngày:
    10/12/09
    Bài viết:
    80
    Đã được thích:
    1
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    6 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    bài viết rất hay.thank anh nhiều~O)
     
  8. onggia

    onggia Active Member

    Tham gia ngày:
    7/12/09
    Bài viết:
    6,359
    Đã được thích:
    1
    Điểm thành tích:
    38
    Nơi ở:
    HD Hà Nội club
    Tiền:
    414 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Bác cứ bỏ cái quote ra bác ơi,ghi rõ nguồn là được rồi :D
     
  9. HD_Deals

    HD_Deals New Member

    Tham gia ngày:
    13/7/10
    Bài viết:
    72
    Đã được thích:
    0
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    0 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Bài viết khá hay. Thanks.
     
  10. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Các bác đọc thấy hay thì viết vài dòng khen bài viết và tác giả (AudioRefine của vnav) và cũng để phụ up cho anh em khác xem là được rồi, xin đừng bấm nút thank, mình chỉ có công copy và past mà thôi.
     
  11. locnp

    locnp Active Member

    Tham gia ngày:
    18/1/09
    Bài viết:
    4,491
    Đã được thích:
    1
    Điểm thành tích:
    38
    Tiền:
    1,309 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Để mô phỏng cấu tạo và hoạt động của củ loa các bác xem thêm hình minh họa sau:

    [​IMG]

    Xem qua thì thấy đơn giản nhưng để ra có được chất lượng âm học tốt thì ko hề đơn giản tí nào :D
     
  12. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Hôm nay mình quyết định lôi cái topic này lên lại vì mình muốn bổ sung thêm một số kiến thức căn bản về loa, dành cho các bác nào thích tìm hiểu. Lý ra mình đợi bác audiorefine viết tiếp, nhưng có lẽ bác ấy bận quá, nên bài viết bị bỏ lững nửa chừng, thôi thì mình tạm viết tiếp hầu các bác.

    Tìm hiểu về phân tần thụ động của loa:


    Nguồn tham khảo:
    http://en.wikipedia.org/wiki/Audio_crossover
    http://www.bcae1.com/xoorder.htm
    Như các bác đã biết: việc làm ra một củ loa có thể đáp ứng từ âm trầm đến âm cao cho thật hay là điều rất khó, , gọi là loa toàn dãi (fullrange), mặc dù vẫn có những thương hiệu lớn đã làm ra những loa toàn dãi nỗi tiếng như Fostex, Lơther...., nhưng nhu cầu thưởng thức âm thanh tốt (nói theo cách nói của bác audiorefine) và đa dạng vẫn thôi thúc các Kỹ Sư làm ra các củ loa có âm thanh tốt trong một dãi tần nhất định, đó là loa cho dãi trầm tốt (gọi là woodfer), loa cho dãi trung tốt (midrange), loa cho dãi treble tốt (tweeter) và sau đó còn có siêu cao (supertweeter)... Các củ loa này ra đời thì phải kết hợp chúng lại với nhau, cho vào một thùng loa (hoặc nhiều modules thùng loa) và cần có một bộ phận để điều khiển nhịp nhàng các củ loa này với nhau: đó là bộ phân tần thụ động.
    Chử phân tần thụ động dùng để phân biệt với dạng phân tần chủ động, cách phân biệt đơn giãn nhất là phân tần thụ động là các máy nằm bên ngoài loa, có nguồn điện riêng, có thể tăng gain và lọc tiếng, còn phân tần thụ động thì nằm bên trong loa, không có nguồn điện riêng và không thể tăng gain.

    [​IMG]

    [​IMG]

    Bộ phân tần là một bộ lọc điện tử dùng để ngăn chận một dãi tần nào đó vào trong củ loa, có 2 dạng lọc: hight pass crossover: cho âm có tần số cao đi qua và chặn âm có tần số thấp, low pass crossover: cho âm tần số thấp đi qua và chặn âm tần số cao lại.

    Hight pass crossover:
    Tức là làm giảm âm lượng ở tần số trầm muốn chặn: có 4 dạng, người ta gọi là phân tần bậc 1 (giảm 6dB), phân tần bậc 2 (giảm 12dB), phân tần bậc 3 (giảm 18db) và phân tần bậc 4 (giảm 24dB).

    Trong phân tần bậc 1: tụ điện được mắc nối tiếp với loa theo cực dương, sẽ chặn các âm thanh có tần số thấp và cho các âm có tần số cao đi qua để đến với loa.

    [​IMG]

    Trong phân tần bậc 2: ngoài tụ điện mắc nối tiếp với loa, ta còn có cuộn cảm mắc song song với loa, tức có đấu tiếp cực âm (tiếp đất): các âm thanh tần số thấp bị rò rĩ qua tụ, sẽ theo cuộn cảm mà đi vào cực âm và tiếp đất, tức là tiếp tục mất đi.

    [​IMG]

    Trong phân tần bậc 3 và 4: tương tự như vậy, độ dốc của âm thanh tần số thấp tiếp tục sâu hơn.

    [​IMG]

    [​IMG]

    Kết quả của mạch lọc hight pass sẽ cho đáp tuyến theo hình bên dưới:

    [​IMG]

    Low pass filter:
    Bộ lọc này có tác dụng ngược lại với Hight pass filter: tức giử lại các tần số thấp và làm giảm âm lượng các âm thanh tần số cao ở tần số muốn chận. Nó cũng có 4 dạng phân tần từ bậc 1 đến bậc 4.
    Phân tần bậc 1: dùng một cuộn cảm duy nhất mắc nối tiếp với củ loa, nhằm ngăn chận các âm thanh tần số cao đi qua, độ dốc của đáp tuyến là - 6dB:

    [​IMG]

    Phân tần bậc 2: thêm một con tụ mắc song song với loa, các âm thanh tần số cao thoát khỏi cuộn cảm thì sẽ theo tụ này đi vào dây đất mà ra ngoài: độ dốc -12dB

    [​IMG]

    Phân tần bậc 3 và bậc 4: Độ dốc của đáp tuyến cũng sâu hơn -18 và -24dB.

    [​IMG]

    [​IMG]

    Và hình ảnh đáp tuyến tương ứng:

    [​IMG]


    Trong phần này thì dễ nhận thấy:
    - Tụ và cuộn cảm là 2 thành phần chính của bộ phân tần. Tụ nhằm ngăn tần số thấp đến loa (nếu mắc nối tiếp với loa) và cuộn cảm thì ngăn tần số cao đi đến loa (nếu mắc nối tiếp với loa). Trong trường hợp tụ và cuộn cảm mắc song song với loa sẽ có tác dụng ngược lại.
    - Số lượng tụ + cuộn cảm nói đến bậc của bộ phân tần, số lượng tăng đồng nghĩa độ dốc của đáp tuyến càng sâu, càng đòi hỏi nhiều linh kiện và tốn kém. Tuy nhiên, không nhất thiết phải dùng phân tần bậc cao mới có thể có một thứ âm thanh tốt.
     
    Chỉnh sửa cuối: 3/10/11
  13. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Từ low pass filter và hight pass filter, người ta xây dựng một mạch lọc hạn chế dãi tần thấp lẫn cao gọi là bandpass filter, mạch này thường dùng cho củ loa midrange trong các loa 3 đường tiếng:

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    Các dạng phân tần:

    Ngoài phân loại phân tần loa theo số lượng tụ (Viết tắt là L, đơn vị Faraday) và cuộn cảm (viết tắt là C, đơn vị Henry), ta thấy từ phân tần bậc 2 trở đi đã xuất hiện 2 trị số trở lên đó là L và C, cùng một giá trị lọc, cùng một bậc phân tần, người ta có thể gia giảm giữa L và C để thay đổi hình dạng của độ dốc đáp tuyến, người ta gọi là hệ số Q: Q=[(R2C)/L]1/2. Có 4 dạng phân tần khác nhau tùy vào Q:

    Chebychev: Q = 1
    Butterworth: Q = .707
    Bessel: Q = .58
    Linkwitz-Riley: Q = .49

    [​IMG]
     
    Chỉnh sửa cuối: 4/10/11
  14. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Sự phối hợp về phase của các driver sau khi lắp phân tần thụ động:

    Trong phân tần thụ động, mỗi một con tụ hay một cuộn cảm sẽ làm sóng âm thanh bị nhanh hay chậm đi một góc. Sự lệch phase giữa các driver ngay điểm cắt là điều cần xem xét đến:

    Ví dị: khi ta ráp mạch phân tần bậc 2 theo kiểu Linkwitz-Riley:

    [​IMG]

    Ta sẽ có đáp tuyến như sau:

    [​IMG]

    Các bạn chú ý các đường theo màu: Đường màu hồngmàu xanh lá là đáp tuyến của từng driver. Khi 2 driver được cắt tần, nó sẽ giao nhau tại 1 điểm và điểm này sẽ thấp hơn đáp tuyến phẳng là -6dB. Đối với phân tần bậc 2, 2 driver này sẽ lệch pha nhau 180 độ, nếu ta vẫn giữ nguyên cách nối truyền thống, nghĩa là bắt song song cực âm hay dương của driver này nối vào cực âm hay dương của driver kia, âm thanh lệch phase 180 độ sẽ triệt tiêu lẫn nhau (đường biểu diễn màu đỏ và đứt khúc), âm thanh tổng thể của loa sẽ bị mất một dãi tần nhỏ. Cách giải quyết: người ta sẽ đảo cực cho một trong 2 driver (thường là loa treble), từ ngược chiều phase 180 độ nó sẽ đồng phase với nhau, do đồng phase nó sẽ cộng hưởng với nhau tại điểm cắt và làm cho âm thanh tổng thể của loa phẳng (đường màu vàng).

    Trong thực tế, việc giải quyết lệch phase không phải lúc nào cũng thuận lợi như trên, vì thường trong mạch phân tần, ngoài mạch cắt (hight pass filter hoặc low pass filter), người ta còn có thể dùng thêm các mạch Noch filter, mạch bù trở, mạch boot bass hoặc boot tweeter....vv.... do vậy tạo thêm nhiều lệch phase khác nửa, khi này thì cần phải có tính toán cụ thể trong từng mạch để làm cho 2 driver trùng phase lại.
     
    Chỉnh sửa cuối: 8/10/11
  15. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Dành chổ ...................................... :)
     
  16. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    (viết tiếp.........)
     
  17. VAN_LOC

    VAN_LOC Thương Gia

    Tham gia ngày:
    24/6/10
    Bài viết:
    6,797
    Đã được thích:
    10
    Điểm thành tích:
    38
    Nghề nghiệp:
    Chuyên Viên Thẩm Định .
    Nơi ở:
    Việt Nam
    Tiền:
    2,204 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Chờ xem tiếp ................................................
     
  18. m1984

    m1984 New Member

    Tham gia ngày:
    21/1/10
    Bài viết:
    684
    Đã được thích:
    1
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    702 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Cảm ơn anh Linh, bài viết rất hay, em đọc mà hào hứng, tiếc là nữa chừng thì :), giống như xem phim truyền hình dài tập vậy, đến đoạn cao trào thì hẹn khán giả chương trình chiếu phim ngày mai :)
     
  19. lehoang40

    lehoang40 New Member

    Tham gia ngày:
    21/2/10
    Bài viết:
    6,262
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    0
    Tiền:
    1,620 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    Cám ơn bác đã quan tâm, mình sẽ tiếp tục update thêm.
     
  20. audio&video

    audio&video Thương Gia

    Tham gia ngày:
    13/4/09
    Bài viết:
    3,833
    Đã được thích:
    2
    Điểm thành tích:
    38
    Tiền:
    1,076 CR
    Ðề: Tìm hiểu về loa.

    một bài viết bổ ích cho anh em HDVN.
     

Chia sẻ trang này